Entrevista con Valeria Vegas

O festival #Corufest sempre nos trae regaliños que son de agradecer. O ano pasado foron tres encontros con Roy Galán (un en exclusiva para nós) e este 2021 foron outros tantos con Valeria Vegas.

Non quixemos deixar pasar a oportunidade de quedar con ela a solas e para facerlle algunhas preguntiñas.

Para a grabación deste vídeo contamos con Lázaro Louzao (director do filme “Nove de novembro“) e para as entrevistas coa compañeira Violeta, da Biblioteca Ágora, e coa escritora coruñesa Miriam Beizana Vigo, que conduciu un dos encontros.

Os libros publicados por Vegas están dispoñibles para o préstamo nas bibliotecas:

Galería de imaxes dos encontros:

Malaherba, de Manuel Jabois, en Grindr

Se abrimos o Grindr bibliotecario con Malaherba nas mans, que outros libros estarían cerquiña?

No catálogo da Rede de bibliotecas municipais da Coruña hai máis materiais que falan do primeiro amor LGTB ou do acoso LGTBfóbico. Velaquí unha pequena mostra:

Se queres quedar con algún deles, clica aquí abaixo e verás a súa sinopse, ubicación e dispoñibilidade 😉

Eixes de debate para Malaherba, de Manuel Jabois

Volvemos ás andadas virtuais. A nosa segunda quedada desta tempada terá que ser onláin e os eixes de debate para MALAHERBA, que xa publicamos en IG, serán estes:

  • Descubrindo a sexualidade: sentídesvos identificadxs en algunha parte do relato? que vos parece a narración da descuberta da sexualidade das personaxes principais? Que compartides? Que non?
  • Acoso LGTBfóbico: é o mesmo acoso que había nos 80 ou 90? como podemos combatilo a día de hoxe? Que papel poden xogar formas culturais coma os videoxogos na evasión fronte ao acoso? (ai, bendita Chun-Li!)
  • Saída do armario e familia: que rol lle atribuídes a Rebe, irmá do protagonista? É unha confidente? É un papel realista? E que opinades da figura do pai?

O debate promete.

Non vos perdades a partir do mércores a estrea mundial dunha nova tipoloxía de entradas neste blog. Irán dentro da recén creada categoría “Grindr bibliotecario” e nelas descubriremos títulos próximos ás nosas lecturas mensuais que poderás atopar no catálogo da Rede de Bibliotecas Municipais da Coruña. A non perder! ❤

Esperando a visita de Roy Galán

Cando estamos a piques de lanzar xa a publicidade do inicio de inscrición para a tempada post-pandémica do club de lectura LGTB, o festival Corufest2020 agasállanos cun obradoiro de escrita con Roy Galán para as persoas que participamos no club na tempada anterior.

Se ti non formabas parte que non cunda o pánico: Roy Galán estará tamén nun acto aberto ao público na Biblioteca Ágora o día 8 de outubro. Será entrevistado polo compañeiro Pablo Otero e haberá tamén rolda de preguntas abertas. A inscrición é obrigatoria, e dará comezo a partir do día 1 de outubro na web das bibliotecas.

Se non o fixeches xa, podes achegarte aos libros do autor de orixe galega no catálogo da Rede de bibliotecas.

Ao día seguinte, o venres 9 ás 19h, haberá, tamén na Biblioteca Ágora, unha edición especial de Libros vivintes con Patrick Dopico. Este encontro cun libro de carne e óso require tamén inscrición, que se habilitará o mesmo día 1, tamén na web das bibliotecas.

De picnic con”Cappuccino commotion”

Arrinca a programación especial As municipais entenden 2020 co tradicional picnic de fin de tempada do club de lectura LGTB. Será o próximo xoves, 25 de xuño, ás 19h. Como vén sendo habitual mantemos a esperanza de que sexa unha tarde soleada e poder ter a Torre de Hércules de fondo, mais vendo a predición en meteogalicia empezamos a pensar en que será no Parque Santa Margarida (para variar…).

O a-b-c do picnic: traer algo de picar/beber e unirse ao grupo. Falaremos das lecturas de toda a tempada e votaremos polas nosas favoritas. EuroQUEER, para entendernos.

Un remate para esta cuarta edición que comezou coma calquera outra mais tivo unha recta final máis distópica do que podíamos imaxinar. Confinadas no medio dunha pandemia mundial, mais afortunadas de poder seguir conectadas entre nós e coa lectura como fío condutor. Foi así que multiplicamos as sesións por zoom e fixemos variados directos en IG. Fomos o primeiro club de lectura de Galicia en facer uso conxunto da plataforma de préstamo dixital GaliciaLe e foi así como nos achegamos a “A cabeza de Medusa” de Marilar Aleixandre, e ao cómic Cappuccino commotion, de Rosa Navarro.

Esta autoficción ofrécenos un relato moi íntimo para falarnos de temas moi universais: o amor, a identidade, o sexo, o traballo, a enfermidade…

Descubrí lo masculina que era mi identidad de género. Sin llegar a sentirme hombre, tampoco me sentía mujer. Me encontraba en ese lugar maravilloso del género no binario

O relato está ateigado de idas e voltas, unha montaña rusa que calquera pode identificar coma propia: o primeiro traballo, mudarse, namorarse, desenamorarse, volverse mudar… o poder da necesaria mutación para sobrevivir.

Isabel Coixet afirmou nunha entrevista que é un cómic de “aventuras sentimentales, soledad, trabajo, enfermedad, películas, novelas… tienen cabida en un libro rosa por fuera y con todos los colores del arco iris por dentro“. Certo é que está repleto de cores, e tamén de referencias cinematográficas (de aí o seu título, tomado dunha escena da película “Cosas que nunca te dije“, da propia Coixet) e musicais (ollo, que no blog BiblioSons publicaremos o sábado 27 de xuño un post cunha playlist moi queer en Spotify).

A autoficción do relato, onde a súa creadora é á vez protagonista, non deixa de recordarnos á nosa queridísima Bechdel e o seu Fun home: una familia tragicómica. Isto fainos preguntarnos: hai activismo detrás deste cómic?

Tamén nos trae á mente o relato “A esencia de cidade“, de María Reimóndez, onde Lugo e Vigo teñen un papel similar ao que no cómic de Navarro teñen Barcelona e Madrid: unha mudanza a unha cidade distinta como catalizador para o cambio.

Rosa Navarro debuxou tamén as viñetas de Salidas de emergencia.

E a ti que che suxeriu a lectura deste cómic? Vente ao picnic e coméntanolo, ou faino nos comentarios! 🙂

Propostas de debate para “A cabeza de Medusa”

Ola, queeruñxs! Como levades os 28º que marcan os mercurios ás 12h dun 28 de maio coma hoxe?

Estamos a 7 días do próximo “encontro” en zoom e imos deixar por aquí unha proposta de temas para o debate sobre a primeira lectura que facemos en dixital a través da plataforma de préstamo de libro electrónico galega, Galiciale: A cabeza de Medusa, de Marilar Aleixandre.

Publicada no ano 2008 foi gañadora da 10ª edición do concurso Premio Fundación Caixa Galicia de Literatura Xuvenil 2008, e do Premio The Withe Ravens (Internationale Jugend Bibliothek) no 2009 e Premio Frei Martín Sarmiento no 2010.

A autora recolle no epílogo que conta a historia con personaxes ficticias, mais que dúas rapazas doblemente violadas existiron nun instituto no que exerceu a docencia. Moitas máis Lupes e Sofías existen e máis necesarias son obras coma esta.

https://platform.twitter.com/widgets.js

Sabendo que o mollo da historia dá moito de si, poñemos enriba da mesa estas cuestións:

  • Sofía, que exixe para si o que é dela, e Lupe, que abandona e logo retoma a demanda con forza. Son dúas evolucións distintas que poñen de manifesto a importancia do acompañamento e dos coidados, do amor e da amizade, mais tamén o que nos di a autora en twitter: como facer fronte á vergonza.
  • o papel dos medios de comunicación e a importancia da linguaxe: de como as novas nos xornais evolucionan de “presunto agresor” a “presuntamente agredida“; ou de como o foco se vai movendo dun lado ao outro ata acabar cuestionando as vítimas e facéndoas responsables do que lles acontece, como se fose o seu castigo merecido;
  • as masculinidades: Mauricio e Artur representan, quizás, dúas contrapostas. Ao longo de toda a historia só unha personaxe masculina lle fai fronte á toxicidade de quen acusa á vítima. Rubén, aínda que con comparacións a chiscos desafortunadas, é claramente un aliado. E Vicenzo, que é Vicenzo?

Creo que hai dúas violancións. Unha física e outra simbólica, entendes? Unha é a agresión ao teu corpo. Sei que foi arrepiante mais, sen a carga simbolica que lle atribúe a sociedade, non debería preocuparte máis que… que se che atropelasen un pé cunha moto.

Rubén, a Sofía
  • as nais e os pais: a nai do violador alíñase coas nais e pais das violadas mediante unha carta na que pide o seu perdón (o dela) e se manifesta solidaria coas rapazas, e non co seu fillo. O pai do violador quere comprar o silencio. Que credes que faría o pai de Lupe se recibe esta oferta?
  • o consello escolar con profesorado e nais e pais que reflicten ben a sociedade e o permanente desculpar ás vítimas (homes) das violencias ás que están sometidos: o poder das temidas minisaias. Sería hoxe distinto?
  • o estigma social: Jessica é a personaxe estigmatizada por vivir nunha casa de acollida e, vaia, resulta ser a vítima da terceira violación presentada no relato, aínda que fora a primeira en ter sucedido.
  • o simbolismo do que fala Rubén: segue sendo o mesmo hoxe, 12 anos despois? Fixo isto un percorrido similar ás denuncias por malos tratos tal e como lle comenta Elvira a Sofía?

Hai vinte anos case ningunha muller denunciaba os malos tratos. Se llo contaba á familia diríanlle que era normal. (…) Afortunadamente as cousas mudaron bastante nestes vinte anos.

Elvira, a Sofía

Quedounos algo? Podes propoñer outras cuestións para o debate!

https://platform.twitter.com/widgets.js

Vídeo completo do encontro en zoom con María Reimóndez

O relato A esencia da cidade (de descarga gratuíta desde a web de Xerais) foi o fío condutor do último encontro virtual e conxunto que organizamos para os clubs de lectura da Rede de bibliotecas, e no que reunimos a integrantes de outros 13 grupos. Aí é nada.

María Reimóndez, a quen entrevistamos hai uns días neste blog, foi quen de arremuiñarnos para debullar man a man algunha das capas heteropatriarcais que intentan manternos sometidas. Capas ás que, non miremos cara outro lado, hai que plantarlles cara para que non ocupen máis espazo público.

Vídeo da sesión completa

O relato, confesou, é o resultado dun encargo que lle fixeron desde Italia no marco dun proxecto relacionado coa Europa das cidades e que finalmente foi rexeitado, moi probablemente por incómodo. Amnistía Internacional, moi preto no tempo, fixéralle un encargo similar e foi así como A esencia da cidade foi publicado dentro de Camiñan descalzas polas rochas: autoras polos dereitos das mulleres, do que hai un exemplar para o préstamo na Biblioteca de Estudos Locais.

Lecturas.gal para #DesconfinarALingua e a LGTBIfobia

En catro anos de andaina do primeiro (e polo momento único) club de lectura LGTB en Galicia, tivemos múltiples oportunidades de atoparnos coas nosas letras e coas creadoras galegas que falan de nós e para nós; que nos interpretan e representan nos diversos espazos literarios.

As letras galegas o 17 de maio teñen unha celebración dobre porque hoxe conmemórase tamén o Día Internacional contra a LGTBIfobia. Cómpre entón destacar o papel que as nosas letras e creadoras teñen na erradicación das violencias e na normalización e visiblización do colectivo LGTB.

Recomendamos aquí algunha das obras en galego que levamos lido no club (podes ver a relación completa na pestana Que limos?):

Tamén dentro da iniciativa #DesconfinarALingua da Rede de bibliotecas municipais da Coruña para as Letras Galegas 2020, as integrantes do club de lectura quixemos cubrirnos a cara con máscaras de creación en galego para destacar o papel universal e transversal da nosa lingua, eliminando barreiras abrindo a xanela grande de todo o que ofrece o idioma.

Que recomendacións nos fas ti para #DesconfinarALingua?

María Reimóndez: “okupar o espazo político da lingua galega é poñer en cuestión permanentemente o poder”

María puta

Diego maricón

María Reimóndez
Imaxe tomada da web da autora

O poder ten a capacidade de manifestarse en cantas formas desexa e a narración biográfica de María Reimóndez no relato A esencia da cidade lévanos, queiramos ou non, a un cara a cara con aqueles convulsos anos de sufrimento de constantes violencias silenciosas e silenciadas que, non obstante, retumbaban a máis non poder nos corpos de quen as padecemos. Un longo percorrido persoal cheo de asaltos e invasións socialmente aceptados que van conformando as nosas circunstancias, as nosas fronteiras e marcas que, como di a autora, son o mapa dos nosos corpos. E os corpos, di, son cidades.

Dentro da iniciativa #DesconfinarALingua que estamos promovendo na Rede de bibliotecas co gallo das Letras Galegas 2020, organizamos co noso club irmán O cuarto propio (de lecturas feministas) un encontro virtual en zoom con María Reimóndez en torno ao seu relato A esencia da cidade, de descarga libre e gratuíta na web de Xerais.

Unha oportunidade para falar desta e doutras obras de Reimóndez, autora galega e feminista que desconfina a lingua para ampliar as marxes e dar voz a personaxes coas que volve contar as historias que nos malcontaron antes. Unha sorte de escrita e de autora que tamén nutren o universo LGTB e contribúen aos nosos necesarios logros colectivos de converter o insulto en algo bonito e de identificar de xeito claro quen exerce a opresión e a violencia deixando xa de paso de revitimizar as vítimas. Unhas cuestións reivindicadas tamén o próximo 17 de maio polo Día internacional contra a homobofia, a bifobia e a transfobia.

Como anticipo ao encontro, que será o xoves 14 de maio ás 18h a través da plataforma zoom, e para ir abrindo o debate, María Reimóndez respóndenos a unhas cuestións que lle plantexamos. Recorda: para participar no encontro escribe a bibliotecas@coruna.es e darémosche as credenciais para conectarte.

– – – – – – –

Por que escribes?

A resposta curta, porque me divirto. A resposta longa, porque creo que é un xeito máis de intervir na sociedade, de crear mundos ou de botar luz sobre os que están ao noso arredor.

É difícil publicar?

Non son eu precisamente quen deba avaliar isto, dado que en xeral tiven sempre editoras e editores tremendamente receptivos ao que escribo, xente sen a cal sería imposible facer o que eu fago. Penso aquí en especial en Manolo Bragado, que apostou polo Ciclo dos elementos, un proxecto que, cando llo contei por primeira vez debeu de pensar que ía bébeda. Tamén en Fran Alonso.

Mais dito isto, si sei que para as mulleres, sobre todo para as que escribimos dende o incómodo, non é doado que nos abran a porta. Primeiro, porque hai un nesgo lector moi grande en xeral con respecto ás lecturas que temos como referentes. Dado que aí o principal son homes que falan de certas cousas, cando unha pon no centro do relato outras voces ou estéticas, é difícil que reciba valoración e recoñecemento. Isto nótase moito no tema dos premios de narrativa, en como se segue pensado que un personaxe masculino fala do universal e un feminino do particular.

Os editores (en masculino intencional) beben dese canon patriarcal, e isto é unha dificultade. De feito a primeira vez que fun a unha editorial, e non vou dicir o nome porque a persoa protagonista destes feitos non segue nela, un señor editor permitiuse, cando me neguei a cambiar a novela que lle presentara para que os personaxes masculinos tivesen centralidade (eran todos secundarios), literalmente berrarme e dicirme unhas cousas que non son dignas nin de deixarse por escrito. Basicamente me chamou parva e, nun contexto profesional no que eu agardaba un trato profesional, me tratou con total violencia. Lembro saír do despacho, onde me dediquei a argumentar entre os seus literais berros, e chorar no medio da rúa da rabia e da frustración. Porque estaba certa de que se fose un señor de 40 anos nunca na vida me falaría así.

Polo tanto, que a min agora non me pasen este tipo de agresións no mundo editorial porque teño unha certa idade e unha certa visibilidade, non quere dicir que non lles estean pasando a outras compañeiras. Queda moito que traballar.

A túa inspiración parte do mesmo sitio cando escribes poesía, ensaio ou narrativa?

Si, parte do que eu chamo a ira produtiva. A necesidade de explorar aquelas cousas que me proen, que me parecen inxustas ou que me parecen valentes e invisibilizadas. Creo que a ira é unha emoción que está por explorar e que só dela pode abrollar un amor xusto, sen edulcoración e romanticismos. Dá para moito falar isto pero creo que nas mulleres a ira ten moi mala fama e eu estou emperrada en quitarlla. A teoría feminista das emocións é unha ferramenta marabillosa para facelo.

Lingua e queer. Cal é a relación?

Para min a relación está máis no campo da lingua e os feminismos, dentro dos cales enmarco o queer. As teorías queer sen enfoque feminista son fondamente problemáticas (e poderiamos dicir que viceversa). É novamente un espazo de pensamento crítico moi vizoso. As escritoras feministas violentamos moitas veces as convencións patriarcais da lingua, polo tanto convertémonos en queer no sentido de estrañas e alleantes. Por outra banda, as teorías queer explotan as identidades binarias e retroalimentan esa procura dunha linguaxe “dinamiteira” (“da fala”, como se describía a María Mariño, unha das poucas homenaxeadas nas Letras Galegas). Se o vemos dende outra óptica, okupar o espazo político da lingua galega é poñer en cuestión permanentemente o poder, o cal non quere dicir que todo o que se escriba ou exprese nesa lingua estea libre de sexismo, homofobia, lesbofobia. De feito, nada máis lonxe da realidade. Pero o punto de partida témolo. O caso é querer usalo.

Que poden facer os servizos públicos, como as bibliotecas, para contribuír ao proceso de desaprender e volver aprender de novo?

Fronte á figura patriarcal do escritor como home solitario, eu creo na escrita como un feito colectivo. Para min o importante da escrita é a comunidade que se tece ao seu arredor. Non valen de nada os textos se non teñen quen os lea (e tanto teñen aquí as cifras, se nos len moitas ou poucas persoas… ben, menos se miramos o peto, que aí obviamente todas precisamos que nos lea o maior número de xente posible para poder ter uns ingresos). Para min non hai xerarquía entre as autoras, as lectoras e as mediadoras. Todas formamos parte dun ecosistema que precisa de todos os elementos para sobrevivir. Nese contexto, o labor dos servizos públicos é fundamental. As bibliotecas son un elemento democratizador da lectura inigualable. Porque igual que me parece importante que as autoras poidamos vivir da nosa escrita, tamén me parece aínda máis importante que as lectoras sen recursos poidan seguir lendo. As bibliotecas rebordan con moito esta función e convértense en dinamizadoras que alimentan o sistema completo. Creo que nese sentido, canto máis se explote esa función de humus, de promover a relación entre autoras, lectoras e mediadoras dende o espazo público, máis fortes seremos nun ambiente cada día máis hostil dende o punto de vista da lingua e tamén cara á propia lectura. As bibliotecas teñen a sorte de non seguir fins comerciais e con iso, ademais, poden dar espazo a voces que os sistemas maioritarios silencian e facer que libros que se publican en editoras pequenas, en linguas non hexemónicas, sobre temas incómodos, acaben atopando unha manda de lectoras que os acollan, simplemente porque a biblioteca os fai visibles. Todas estas funcións son indispensables.

– – – – – –

PD: Fóra do normal, de María Reimóndez (dispoñible en dixital en GaliciaLe) foi unha das nosas lecturas do ano pasado. Con el a autora logrou o Premio Agustín Fernández Paz de Narrativa Infantil e Xuvenil pola Igualdade 2017. O libro trata a historia de André, un mozo trans admirador da banda deseñada que conforma a Patrulla Trans con Xela, Martín e Mucha. Unha rede de afectos para a superación e a mellor comprensión do mundo na que a aprendizaxe última consiste en non ter medo a ser quen se é: «no medio da treboada, a única heroicidade é resistir».

Podes consultar as obras nas que participa María Reimóndez e que están dispoñibles no catálogo das bibliotecas, e na plataforma GaliciaLe.

ACTUALIZACIÓN 27/05/2020: vídeo completo do encontro en zoom con María Reimóndez

Monográfico especial: refuxiades LGTB

Habitualmente lemos textos literarios, fundamentalmente en formato físico, que nos proporcionan debates e sesións máis ou menos animosas.

Aproveitando que o 29 de abril se celebrou o simposio virtual “COVID-19 & Queer Asylum” no que participaron representantes de ONGs, persoal da xustiza que traballa o asilo queer e activistas e persoas LGTBQI+ que buscan asilo en Alemaña, decidimos lanzarnos á lectura do audiovisual combinada coa da actualidade e de como a crise do COVID-19 afecta ás persoas refuxiadas e moi especialmente ás refuxidas LGTBQI+.

Organizamos esta “lectura”, guiada e proposta polo compañeiro Martín, para poñer o foco no cruce entre os dereitos afectivos sexuais, a migración e as fronteiras.

  • O documental “Huir para amar y ser: asilo y resistencias LGBTI de Marruecos a Barcelona”, de Victor Yustres, Sònia Calvó e Victòria Oliveres, que realizaron coa colaboración da Comisión Catalana de Ayuda al Refugiado-CEAR e o Servicio Civil Internacional.

  • A curtametraxe “No place like home”, de David Velduque, que narra a historia de Niko, que despois de vivir libremente a súa sexualidade en Madrid, vese forzado a volver ao seu país da Europa do Este para coidar da súa nai enferma. Sin embargo, non tardará en darse conta de que o motivo real do seu regreso era outro. “No place like home” é unha viaxe devastadora que bota luz sobre a discriminación sufrida polo colectivo LGTB en moitas partes do mundo.

No place like home | A short film by David Velduque from David Velduque on Vimeo.

  • A curta “Guillermo en el tejado”, de Miguel Lafuente. Narra como un xoven cineasta homosexual, Guillermo, descubre a superficialidade dos seus problemas cando coñece a realidade Samir, un refuxiado sirio.

  • a peza de teatro documental “Elegy“, que moi xentilmente nos facilitou Andrés Requejo. A peza recibiu premios coma o Godoff a Mellor Intérprete Home de 2015 (a Andrés Requejo); e o premio Royal National Theatre Foundation Playwright Award a Mellor Texto.

É unha obra de teatro inspirada nas entrevistas con persoas refuxiadas iraquíes en Siria do fotoxornalista Bradley Secker. Ao principio parece ser a historia dun amor imposible dun home co seu mellor amigo, pero pouco a pouco revélasenos coma algo máis: unha poética carta de amor ás vítimas dos asasinatos homófobos que suceden no Irak liberado.

elegy dossiermano2

  • O compañeiro Martín fará un directo en IG con Martín Iglesias, que dende Dresden está a traballar con persoas refuxiadas en distintos proxectos sociais e educativos. Será o mércores 6 de maio, ás 20.30h, no Instagram do club.

refuxiades

E ata aquí o monográfico especial. Que vos parece? Apuntádesvos?

Despois, xa na semana das Letras Galegas, e como dixemos nunha entrada anterior, temos unha cita con María Reimóndez e A esencia da cidade. Se queres participar nesta sesión en zoom, escríbenos nos comentarios ou envíanos un mail a bibliotecas@coruna.es.

Queremos pechar esta entrada co tema musical co que remata a función de Elegy, que nos encanta. A vós?