“Campo de plumas” en Grindr

Coma lemos na portada do propio libro, atopamos aquí unha colección de poemas de temática homosexual recollidos dende unha perspectiva temporal: dende a antigüidade ata a actualidade. Neste traballo, Jesús Castro Yañez fai unha recompilación de autores e xunto con algúns dos seus poemas mais destacados: trátase de escritores e artistas de distintas procedencias que tocan o tema de orientacións sexuais diferentes e diversidades identitarias.

Autores ben coñecidos como Safo, Catulo, Walt Whitman ou Gloria Fuertes comparten páxinas con outros menos populares no noso ámbito como Abu Nuwas, Sandro Penna, Wu Tsao ou Jesse Darling.

Se queredes seguir investigando, lendo e aprendendo sobre os diferentes autores que nos propón Jesús Castro, no catálogo das Bibliotecas Municipais da Coruña podedes atopar máis libros de todos eles. Para iso fixemos unha pequena colección de todas as súas obras. Votalle unha ollada ao noso catálogo para saber en cal das nosas bibliotecas podes atopalas.

  1. No creo poder tocar el cielo con las manos/ Safo.– Barcelona: Literatura Random House, 2017.
  2. Poesía lírica/ Sor Juana Inés de la Cruz.– Madrid: Cátedra, 1992.
  3. Hojas de hierba/ Walt Whitman.– Madrid: Alianza, 1999.
  4. Antología poética/ Elizabeth Bishop.– Madrid: Visor, 2003.
  5. 71 Poemas/ Emily Dickinson.– Barcelona: Lumen, 2003.
  6. Poesías completas/ Konstantino Kavafis.– Madrid: Hiperión, 1997
  7. Antología poética/ Federico García Lorca.– Madrid: Visor, 1996.
  8. Poesías/ Catulo.– Madrid: Cátedra, 2009.
  9. El libro de Gloria Fuertes para niñas y niños/ Gloria Fuertes.– Barcelona: Blackie Books, 2017.

“Mamá, quero ser Ziggy Stardust”, de Iria Misa, en Grindr

Despedimos o ano da man de Iria Misa e a súa novela “Mamá, quero ser Ziggy Stardust”, na que descubrimos a historia de Aine, un neno trans que sente unha admiración especial pola figura de Ziggy Stardust, unha estrela de rock andróxina e extraterrestre que podía ser todo o que lle dese a gana. O músico marciano supón para o protagonista unha mensaxe de esperanza: a posibilidade dun futuro diverso e libre, “un futuro onde cadaquén puidese vestir como quixer e sobre todo, sentir como quixer, aínda que fose de xeito completamente distinto aos demais”.

Con ilustracións de Alba Barreiro, este título foi finalista do Premio Agustín Fernández Paz de Narrativa Infantil e Xuvenil pola Igualdade. En cada páxina descubrimos a batalla vital que libran os menores transexuais: os conflitos emocionais, o rexeitamento dunha parte da sociedade, o impacto na contorna familiar, os conflitos escolares…

Resulta moi orixinal a introdución de Thomas como narrador da obra, unha terceira persoa incorpórea que, a modo de amigo invisible, prolonga a identidade do protagonista e dálle a comprensión que precisa para seguir adiante.

A novela de Iria Misa achega a rebeldía da figura de Bowie e os seus diversos heterónimos artísticos, unha figura icónica que quixo mudar o mundo por medio da música, dándolle voz a todas aquelas persoas que, a pesar das dificultades e das violencias (explícitas ou non), son como eles queren ser.

Nesta ocasión activamos o Grindr bibliotecario para roldarlle a unha escolla de títulos que abordan a realidade trans e recollen historias de autodeterminación e valentía, todos eles dispoñibles nas Bibliotecas Municipais de A Coruña. It´s a match!

“Mariquita”, de Juan Naranjo, en Grindr

“Mariquita” é unha novela gráfica e autobiográfica na que o autor, Juan Naranjo, ábrese de par en par e narra a historia da súa vida, que á súa vez é tamén unha historia universal ca que moitas persoas se verán identificadas: a historia dos marxinados, os diferentes, os acosados.

Desde un primeiro momento, Juanito descobre que non encaixa cos demais. No colexio empezan a chamarlle mariquita e non sabe moi ben que significa. Pouco a pouco percorrerá un camiño de autocoñecemento e aprendizaxe, pero tamén de soidade e illamento, que lle levará a descubrir que empoderarse é a única forma de saír do círculo da intolerancia e desprezo no que vive.

Juan Naranjo, tamén coñecido como @JuanitoLibritos nas redes, é profesor de secundaria nun instituto malagueño, pero tamén é booktuber e tuitero, ademais de activista polos dereitos da comunidade LGTB. Tamén foi colaborador da RNE este verán ca sección “He venido aquí a hablar de mis libros” onde, igual que na súa canle de Youtube, recomenda e fai recensións dos seus títulos favoritos. Traballar desde esa posición tan pública permítelle non solo difundir as súas recomendacións ou contar a súa experiencia, como no caso deste libro, senón tamén denunciar as inxustizas, loitar pola igualdade e visibilizar a un amplo público a realidade do colectivo LGTB e as barreiras cas que se atopa. El defende que para derribar a homofobia hai dous pasos que se deben seguir: o primeiro, non ser homófobo, e o segundo, non permitir comportamentos homófobos na nosa presencia. Para combatir a homofobia é fundamental ser activamente antihomófobo, e isto é o que el persegue tanto no ámbito académico e nas súas redes sociais como neste libro, no que remata apropiándose do insulto que recibiu gran parte da súa vida por ser gay, incluso antes de saber que o era iso.

Conta Juan Naranjo nunha entrevista que sempre tivo na súa cabeza a idea de facer unha novela chamada “Mariquita” falando da historia da súa vida, pero non fai ata fai 5 anos que decidiu comezar o proceso de escribir este libro. Deuse conta de que os textos que estaba creando eran moi escuros e duros, polo que decidiu que estes debían ir acompañados de ilustracións alegres e de cores vivas que compensaran a crueza. Para iso, foi a clases de acuarela durante dous anos e, cando viu que podía conseguir o resultado que buscaba transmitir, comezou a ilustrar as súas palabras e darlle forma a esta novela gráfica tan persoal. Tanto as ilustracións, feitas con rotuladores e acuarelas, como o texto, manuscrito, están realizados unicamente por el.

Aínda que a novela gráfica divídese en tres capítulos ou apartados (os anos de colexio, os anos de instituto e os anos da universidade), todo conforma unha mesma historia, a vida do propio Juanito, marcada pola homofobia. Moitas lectoras e lectores poderán verse identificados nas palabras do autor, xa que aínda que cada un ten o seu propio entorno e condicionantes e vive unha vida única, moitas das persoas do colectivo LGTB comparten unha serie de vivencias semellantes no seu camiño de autodescubrimento e na súa relación co resto da sociedade. Juan Naranjo é consciente de que moitas persoas viviron coma el unha infancia solitaria, pero afirma que co tempo descubriu que realmente non estaban solos, solo estaban illados. Seguramente no piso de arriba ou no outro lado da parede había outra persoa pasando exactamente pola mesma situación. A sociedade foi a encargada de que todas esas persoas sufriran (e sufran) estes momentos tan complicados en soidade, sen podelos compartir. Grazas a esta lectura moitas persoas LGTB poden sentirse por fin acompañadas lembrando ese illamento que viviron, e outras moitas persoas cis-hetero poden ser conscientes desta realidade e tomar un papel activo na loita contra a homofobia e a lgtbifobia, dando así pequenos pasos para conformar unha sociedade concienciada no valor da diversidade e da igualdade. Por isto cremos que “Mariquita” é un libro que debería ler todo o mundo.

Desta vez abrimos o Grindr e atopamos algo diferente: vemos varias recomendacións do propio autor. Estes libros fan match con “Mariquita” porque son os que inspiraron a Juan Naranjo á hora de contar a súa historia:

Pero nas Bibliotecas tamén hai outros moitos títulos que fan match con esta obra: libros onde os autores reflexionan sobre a homosexualidade e a homofobia en España e contan as súas vivencias:

Premendo nos títulos en amarelo poderás ver as sinopses das obras no noso catálogo, ademais da súa localización e dispoñibilidade nas Bibliotecas. Seguro que ti tamén atopas varios match entre elas!

“DX” ,de Eli Ríos, en Grindr

Eli Rios, escritora galega coñecida sobre todo pola súa faceta de poeta, incursiona na ficción científica coa novela DX, que a pesar de ser encadrada no xénero xuvenil é apta para todos os públicos.

Ambientada na Coruña, a meirande parte da trama desenvólvese ós pés do Campus de Elviña, na Facultade de Arquitectura, como se ve no encadre da fotografía da cuberta. Na noitevella de 2029, Morgan e Andre, que traballan en DX, empresa punteira en biotecnoloxía e investigación, entablan unha relación xusto antes de que os acontecementos se torzan e a cobiza queira dominar o mundo.

A historia empeza con moita sensualidade e erotismo, presentes ó longo da mesma na que se vai  vendo a evolución da relación de amor dos personaxes. Os protagonistas vense obrigados a extraer do seu interior o instinto de supervivencia polo devir dos acontecementos. De que maneira sobreviven ás situacións complicadas dese mundo capitalista e consumista que o destrúe todo? Non imos dar moitas pistas para que o vaiades descubrindo por vós mesmos  en DX!

Dx semella de ciencia ficción pero segundo afondamos  nela dámonos conta  que o que  priman son as emocións e os sentimentos cun trasfondo de ficción científica que leva á reflexión: como un sistema capitalista mesturado coas ansias de poder e avaricia pode destruir o mundo. Unha historia distópica, hoxe por hoxe moi presente na nosa narrativa que nos lembra a obra de Iolanda Zuñiga “Natura” que nun mesmo discurso integra a faciana política, de xénero co seu quión de ecoloxista e tecnoloxica tamén.

É a primeira novela galega escrita sen tratamento de xénero nos protagonistas, non se atopa ningunha referencia a este nin tampouco das preferencias sexuais, mais aló de que son alosexuais. Sen marcas de xénero desaparecen os roles. Son  só dúas persoas axudándose e desenvolvendo empatía mútua nunha historia de supervivencia

A linguaxe directa, o dinamismo dos diálogos, a brevidade dos capítulos danlle á lectura un ritmo áxil pero intenso que, xunto a incógnita envolveranvos de cheo na historia e conduciranvos ás sorpresas finais. Un desenlace inagardado,  que está suxerido, igual que a construcción das personaxes, para que cada un o poida pintar como máis lle guste

Activamos o noso Grindr Bibliotecario para ver se hai semellanzas e propoñémosvos unha pequena mostra de obras preto de DX. 

Atoparédelas no Catalogo da Rede de Bibliotecas Municipais da Coruña se queres confirmar o teu match, preme sobre o título e verás a súa sinopse, ubicación e dispoñibilidade

Boa lectura!

“Lo que más me gusta son los monstruos”, de Emil Ferris, en Grindr

Como non íamos activar o noso Grindr Bibliotecario cunha das mellores novelas gráficas destes últimos anos? “Lo que más me gusta son los monstruos” é a primeira (e, esperemos, non única!) obra de Emil Ferris, unha autora estadounidense que foi toda unha revelación, e que ten unha historia ben especial.

No ano 2001 a autora, que daquela tiña 40 anos, contraeu a febre do Nilo Occidental pola picadura dun mosquito, quedando totalmente paralizada de cintura para abaixo e perdendo tamén o movemento da súa man dereita. Mentres se recuperaba da parálise, Ferris comezou a dar forma a esta novela gráfica, que aínda que primeiro foi rexeitada por cerca de 50 editoriais, cando por fin foi publicada no ano 2017 tivo un gran éxito entre a crítica e o público, gañando varios premios entre o que se atopa un dos máis prestixiosos no mundo do cómic: o Premio Eisner (levou os galardóns de Mellor álbum gráfico, mellor guionista/ debuxante e Mellor colorista).

Esta novela gráfica conta unha historia sobre os monstros reais e imaxinarios que aparecen no caderno dunha nena freak que quere ser unha detective-lobo. A través da súa propia interacción con ela mesma e cos demais, afondarase na psicoloxía humana, a sexualidade e a súa homosexualidade, a guerra… e o secreto mellor gardado do seu vecindario. O libro ten a forma dun caderno de espiral, o caderno da protagonista, e as súas ilustracións están feitas unicamente con bolígrafos.

Emil Ferris denúdase neste cómic para ofrecernos unha obra con tinturas autobiográficas a nivel emocional, onde a protagonista é unha proxección da propia autora. Aos comezos da súa vida considerouse lesbiana, para logo definirse como bisexual. Ademais, Emil Ferris nunca se sentiu muller, de pequena aterráballe esa idea. Prefire non pensar nela mesma en termos de xénero, xa que considera que é moi reducionista. Por iso, imaxínase coma un monstro. Entón non é casualidade que os dous únicos personaxes homosexuais da obra estean representados como monstros: a protagonista aparece coma unha nena-lobo, e o seu amigo Franklin é unha representación de Frankenstein.

Logo de afondar un pouco nesta obra, activamos o noso Grindr Bibliotecario para ver se hai semellanzas con outras obras do catálogo e…

Match! Match! Match!

Seica temos moitas outras novelas gráficas lóbregas onde os seus protagonistas LGTB viven nun mundo de monstros. Ás veces, literalmente, pero de cando en cando tamén atopamos monstros agochados entre a xente: monstros de carne e óso. Noutras tantas ocasións, os monstros están dentro de nós, son as nosas inseguridades corroéndonos por dentro.

Se queres confirmar o teu match con algunha destas obras, preme no título para ver a sinopse no noso catálogo. Alí tamén verás a súa ubicación e dispoñibilidade, para que poidas ter un encontro ca novela gráfica que elixas e, quen sabe… Igual a cita resulta perfecta e quedas con ganas de mais!

O derradeiro libro de Emma Olsen

A novela de Berta Dávila, O derradeiro libro de Emma Olsen, foi premiada en 2013 co VII Premio de Narrativa Breve Repsol. A autora, volveu gañar este mesmo premio en 2020 coa obra Illa Decepción. Este é un dos premios de literatura galega que nos da a coñecer novelas breves e intensas, con forte carga emocional e totalmente imprescindibles.

O derradeiro libro de Emma Olsen foi recentamente reinterpretado por Pablo Prado na banda deseñada publicada por Galaxia en 2020.

Con esta novela, Berta Dávila gañou o Premio Guillermo de Basquerville en 2015 como mellor obra independente. Con este galardón recoñécese á autora prometedora na que se convirteu Berta Dávila e valórase a súa experiencia para condensar na narrativa breve unha grande historia.

Ás veces os premios traennos novelas que doutro xeito non recaerían nas nosas mans. Ás veces os premios, que parecen máis pequenos, sorpréndenos e convídannos a explorar novas maneiras de contar. É por isto que o Narrativa Breve de Repsol merece un minuto do noso tempo.

En 2019 Gonzalo Hermo, coñecido polo seu poemario Celebración (Premio Nacional Poesía Joven 2014) leva o premio con Diario dun Enterro, a súa primeira novela.

En 2018 Antón Lopo gáñao cunha novela dura e irreverente que leva por título Extraordinario.

É por isto que é recomendable ter este galardón presente na disxuntiva á hora de escoller lectura.

Nas Bibliotecas Municipais de A Coruña contamos con todos estes títulos e figuran a disposición do usuario para o préstamo.

  • 2017

O Grindr Bibliotecario desta volta, versa sobre os títulos premiados do Narrativa Breve de Repsol.

Degenerado, de Chloe Cruchaudet, en Grindr

Como telón de fondo a 1ª Guerra Mundial e tras el as secuelas que este conflicto bélico deixou no protagonista de Degenerado e na construcción da súa propia identidade sexual.

Baseada en feitos reais, a autora Choe Cruchaudet mergúllanos na sorprendente historia de Louise e o seu home travestido. Unha complexa relación que nos convida, entre outros temas, a reflexión do papel que cada un deles xoga na creación da súa propia historia e  sexualidade, qué é o que os define, como as circunstancias de afora alteran os seus mundos internos e constrúe quen son.

No Catálogo da Rede de Bibliotecas Municipais da Coruña atoparedes outras novelas gráficas de esta mesma autora nas que ten un gran peso o contexto histórico no que se desenvolven ,así como cómics de outros autores nos que se aborda o tema da transexualidade, o travestismo, a identidade sexual e de xénero ou a homofobia en tempos de conflictos bélicos e represión política.

Dende aquí propoñemos esta selección:

E se queres saber máis sobre algunha destas suxerencias afíns dalgún xeito a Degenerado, simplemente preme no título que che interese e así poderás ver a sinopse, ubicación e dispoñibilidade.

Boa lectura!

“Unha primavera para Aldara”, de Teresa Moure, en Grindr

Eu viña aquí a falar do libro Besta do seu sangue, de Emma Pedreira, de lobishomes e violencias, e, non obstante, o azar dos clubs de lectura tróuxome a estoutro relato, Unha primavera para Aldara, de Teresa Moure, e o tema virou ou, se cadra, non tanto. A ambigüidade estaba presente en Besta do seu sangue e está presente tamén en Unha primavera para Aldara, onde as mulleres visten pel de lobo ou atavíos de varón, e así van pola vida, arrepiando ou namorando a outras tantas mulleres. No medio, supersticións, crenzas irracionais, ou non tanto, e vida consagrada ao sangue derramado.

Como se vería no Grindr "Unha primavera para Aldara"
Visto así, no noso particular Grindr bibliotecario, “Unha primavera para Aldara” vai sumando atractivos…

A vida monacal ou conventual presente en Unha primavera para Aldara sempre nos atrae polo que ten de segredo e de misterio, portas pechadas cuxo limiar só traspasan as iniciadas. Son as portas dun convento as dun enorme armario? Se a ese ingrediente engadimos o do valor estratéxico, o de gonso da historia, neste caso da historia galaica, con esas guerras irmandiñas de pano de fondo, teremos un prato ben nutrinte e condimentando, gorentoso e suxestivo. Penso outra vez en Historia del rey transparente, de Rosa Montero, pero como xa coñecemos a Leola da súa relación no Grindr bibliotecario con Berenice e compaña (Palabra de bruxa), miro máis alá, e vexo outras moitas relacións posibles.

Logo do Grindr Bibliotecario
Que relacións amosará nesta ocasión o Grindr bibliotecario?

Velaquí que chega a Aldara a amosarnos os miolos do que pinta que podería ser, como suxerimos, un enorme armario: os conventos e mosteiros. Alén diso, son habituais as historias onde unha muller debe adoptar a aparencia dun home e travestirse para saír adiante (personaxes dese estilo hainos na literatura clásica, como podería ser a Rosaura de La vida es sueño, e tamén na literatura moderna, como o exemplo anterior de Historia del rey transparente, ou mesmo no cinema, para mostra, a película afgá Osama ou a arquicoñecida Mulán). Ata onde chegan os brazos do travestismo na literatura? E ata onde o escándalo das relixiosas nos libros? Conflúen nalgures máis alá de todas as primaveras de Aldara?

Collage de Grindr bibiotecario sobre "Unha primavera para Aldara"

Os pilotiños verdes deste noso novo Grindr bibliotecario indican que si, que hai confluencias…

Desfrutade estes descubrimentos que podedes atopar sen máis demora nas Bibliotecas Municipais da Coruña! Velaquí o listado completo de suxestións:

“Palabra de bruxa”, de Andrea Barreira, en Grindr

A través de Berenice e das súas irmás de aquelarre procuraremos outras lecturas que estean pretiño delas, aconchegándonos a páxinas co pilotiño verde de conectadas na veciñanza destas bruxas nun literario Grindr. Mais… o que é unha bruxa para ti?

Fragmento do Grindr bibliotecario
En que perfil picaremos? Como filtrar estes encontros literarios fortuitos?

En tempos, para a sociedade, as bruxas eran seres endemoñados, mulleres posuídas polo Maligno, como ben reflicte a Andrea. Máis chegados ao presente, no século XIX, presentábanas como seres enfermos, mulleres posuídas pola enfermidade da histeria. En calquera caso, susceptibles de acalar e de guiar de volta ao rego do patriarcado.

Aínda que non fai falta ser bruxa para que queiran acalarte. Abonda con brillar un pouco. Pode ser o matrimonio, como foi a inquisición, un mecanismo represor desde o que exercer a violencia contra as mulleres? Quizais aquí debamos empregar misoxinia como palabra clave en oposición á chegada do apoderamento da muller. Aínda que tampouco hai que esquecer que nalgúns relatos as bruxas son exemplo de feminidade total e de ideal romántico. [O que, por outra banda, e sempre na miña opinión persoal, poida ser outro xeito máis elaborado de misoxinia, pero ese é outro debate que debe ser abordado noutra ocasión]. Por veces, simplemente, aprovéitase a atracción que as bruxas exercen no imaxinario colectivo como cebo para a lectura, sen que o relato teña demasiado que ver con elas… Por sorte, o Grindr bibliotecario pode axudarnos a afinar o que buscamos. Bruxas…

Un Grindr bibliotecario
Chegaremos a dar coas lecturas máis atinadas grazas ao Grindr bibliotecario?

Hoxe en día, a nosa idea das bruxas foi mudando tamén e, como Andrea Barreira as presenta en Palabra de bruxa, asimilámolas a miúdo con mulleres libres en todas as facetas vitais, incluída a sexual, non encarceradas polo esquema social do momento. Por iso, ás veces podemos preguntarnos quen serían esas bruxas de hoxe, libres, sabias, que loitan polo ben común, e que son insultadas, xulgadas ou maltratadas por iso? Talvez unha Greta Thunberg ou unha Malala Yousafzai. Mulleres que corren cos lobos e oulean a súa inconformidade co rol que lles asignaron ao nacer, mulleres que non temen alzar as gadoupas e rachar con el.

"Palabra de bruxa" en Grindr
Ao parecer, isto xa vai tomando forma…

Como vedes hai moitos libros susceptibles de achegarse a nós neste grindr, e nas bibliotecas municipais da Coruña seleccionamos algúns dos que están máis preto para que poidades saber máis sobre bruxas, en toda a súa complexidade, e mulleres que romperon moldes e foron sinaladas por iso. Non perdades ningún!

Eis o noso Grindr bibliotecario relacionado co libro Palabra de bruxa, de Andrea Barreira!

El bebé verde en Grindr

Abur 2020! E benvido 2021, aínda que por agora está a ser máis raro que un can verde. E para ambientarnos, que mellor cousa que empezar lendo El bebé verde. Porque o verde é tamén a cor da esperanza.

 
 
Este comic é a autobiografía de Roberta Marrero, artista multidisciplinar que canta, escribe, ilustra, é disc-jockey, etc. Nel Roberta da rienda suelta á súa vena creativa influenciada por artistas e músicos dos 80, que lle axudaron a construir a súa identidade trans. Este cómic tróuxonos á memoria outro recente, moi interesante: Mariquita de Juanito Libritos, moi similar en presentación e por tocar os mesmos problemas de homofobia, pero neste caso desde outra perspectiva.

Aínda que xa limos o libro de Roberta hai exactamente 2 anos, dende entón, o mundo trans mudou dabondo: é parte destacada das axendas políticas, con una lei trans en camiño e está en plena vixencia en tódolos ámbitos culturais (como mostra, a serie La Veneno, que seguro moitos virades).

Se queredes seguir lendo algo máis sobre a mesma temática, nas Bibliotecas Municipais da Coruña temos outros comics como son:

Anarcoma: obra gráfica completa / Nazario

Degenerado / Chloé Cruchaudet.

Género Queer: una autobiografía / Maia Kobabe

I.D.: ¿por qué no te gusta tu cuerpo? / Emma Ríos

Justine / Gauthier

Llamadme Nathan / Catherine Castro & Quentin Zuttion

Ranma / Rumiko Takahashi

Unas bollos de cuidado y otras formas de vida singulares / Alison Bechdel

Animádevos a seguir investigando nesta temática na nosa sección de banda deseñada. Esperámosvos!